Waarom jongeren op vakantie vaak onverantwoord handelen: oorzaken en gevolgen
Deze opdracht is geverifieerd door onze leerkracht: gisteren om 5:33
Type huiswerk: Opstel
Toegevoegd: 18.01.2026 om 15:46
Samenvatting:
Ontdek waarom jongeren op vakantie vaak onverantwoord handelen, welke oorzaken en gevolgen dit heeft en wat je ervan kunt leren voor een verantwoordere vakantie.
Inleiding
Het onverantwoordelijk gedrag van jongeren tijdens vakanties is de laatste jaren een hot topic geworden in de Belgische samenleving. Wie afgelopen zomer het journaal bekeek, of zelfs gewoon aan zee wandelde – van Knokke tot Oostende – zag ongetwijfeld groepen jongeren die alles loslieten en de grenzen van hun gedrag opzochten. Op plekken als Lloret de Mar, Albufeira en zelfs in ons eigen Blankenberge, is het uitgaansleven vaak synoniem geworden met mateloos drinken, lawaai en roekeloosheid. Dit fenomeen is niet zomaar een bijzaak van de moderne vakantiecultuur: het is de weerspiegeling van bredere maatschappelijke trends en bezorgdheden rond jongerengedrag, groepsdruk en de manier waarop we omgaan met vrijheid.Het thema is bijzonder actueel. Niet alleen omdat nieuwsberichten nu bijna wekelijks verhalen brengen van jongeren die buiten de lijntjes kleuren op vakantie, maar ook omdat scholen en ouders, binnen het Vlaamse onderwijsdebat, zich luidop afvragen hoe jongeren begeleid en voorbereid kunnen worden op deze ‘proef van het volwassen worden’. Het toenemende onverantwoordelijk gedrag op vakantie laat zich voelen, ver voorbij het moment zelf, met soms blijvende gevolgen voor jongeren, hun gezinnen én de samenleving. Met deze tekst wil ik onderzoeken waarom jongeren zich zo laten gaan op vakantie, wat de consequenties zijn, en vooral: hoe het anders kan.
Achtergrond en context van jongerenvakanties
De manier waarop jongeren vakantie beleven, is duidelijk verschillend van de vakantiestijl van hun ouders. Waar die laatste vaak kiezen voor een rustige week in de Ardennen, met wandelingen en een boek bij een warme chocomelk, zoeken jongeren iets totaal anders. Loskomen van het dagelijkse leven, dat is het doel: geen gezeur, geen vaste schema’s, wel het avontuur opzoeken met vrienden. De drang naar ontspanning, nieuwe contacten en vooral ‘het moment beleven’, is groot. Het mag dan ook niet verwonderen dat organisatoren als Jongerentravel of Destinatie16 zo populair zijn; ze spelen in op deze wens naar vrijheid.Het fenomeen van jongeren die vanaf hun zestiende, of zelfs jonger, helemaal zelfstandig op reis gaan, is in opmars. Vroeger vonden ouders het ondenkbaar om hun kroost zo jong alleen te laten reizen, maar de goedkope vliegmaatschappijen zoals Ryanair, samen met jongerenformules van Belgische reisbureaus, hebben de deur opengezet. De wereld is kleiner geworden: jongeren boeken last-minutes naar Spaanse feestplekken of trekken met vrienden naar Texel, de Ardennen of de Franse kust. De hang naar autonomie speelt een grote rol: het gevoel om voor even ‘niemand rekenschap te moeten geven’, inspireert jongeren om risico’s te nemen.
Populaire bestemmingen zijn niet toevallig locaties waar het nachtleven floreert: Salou, Sunny Beach, Chersonissos, ... Maar ook dichtbij huis is het fenomeen merkbaar, bijvoorbeeld aan de Belgische kust, waar strandbars na zonsondergang overspoeld worden door jongeren, en de sfeer uitgelaten tot grensoverschrijdend is.
De aard van onverantwoordelijk gedrag bij jongeren op vakantie
Wat betekent ‘onverantwoordelijk gedrag’ nu concreet? Bij een jongerenreis denkt men onmiddellijk aan overmatig drankgebruik. ‘Op vakantie gelden geen regels’, zo lijkt het motto. Overmatig gebruik van alcohol — soms dagelijks oplopend tot tien pinten, wodka en shots inbegrepen — is een ingebakken onderdeel van de feestcultuur. Drankspelletjes, happy hours en grootschalige nachten uit zijn haast een traditie geworden die door bedrijven actief wordt aangemoedigd. In de zomer van 2023 registreerden Belgische ziekenhuizen aan de kust een recordaantal gevallen van alcoholvergiftiging bij jongeren tussen 15 en 20 jaar.Maar daar stopt het niet. Het gebruik van drugs — van cannabis tot ecstasy — is op dergelijke vakanties opvallend, zeker in Zuid-Europa waar handhaving soms laks is. De combinatie van alcohol en drugs is extra gevaarlijk: bewusteloosheid, ongelukken, en in extreme gevallen blijvende hersenschade of overlijden zijn reële risico’s. Vaak zijn jongeren niet voldoende op de hoogte van de gevaren, en experimenteren ze uit nieuwsgierigheid, of omdat ‘iedereen het doet’.
Seksueel risicogedrag kent een even scherpe piek tijdens jongerenvakanties. Voorbehoedsmiddelen worden soms vergeten, er worden one-night stands aangegaan zonder dat men elkaars medische achtergrond kent, en onder invloed van drank en drugs vervaagt het onderscheid tussen veilige en gevaarlijke keuzes. Advocaten en officiële cijfers wijzen jaarlijks op een toename van SOA’s en ongeplande zwangerschappen onder Belgische jongeren na de zomermaanden.
Daarnaast is er het bredere spectrum van storend en gevaarlijk gedrag: nachtlawaai voor lokale bewoners, vernielingen van strandmateriaal en fietsen, zwemmen in afgesloten zones na middernacht, en je mengen in straatruzies. De politie aan de kust en op populaire buitenlandbestemmingen heeft haar handen vol tijdens de vakantiepiek.
Oorzaken en drijfveren achter het onverantwoordelijk gedrag
Het is te gemakkelijk om jongeren puur als ‘roekeloos’ te bestempelen, zonder verder te kijken. De oorzaken zijn divers. Psychologisch gezien zoeken jongeren naar vrijheid en zelfontplooiing. Psychiater Dirk De Wachter, bekend in Vlaanderen, benadrukt dat het brein van adolescenten nog volop in ontwikkeling is, waardoor remmingen minder sterk zijn en impulsen sneller de bovenhand nemen. In groep versterken deze impulsen elkaar — groepsdruk is een krachtig mechanisme, vooral bij jongeren die hun identiteit zoeken.De omgeving speelt ook een niet te onderschatten rol: feestculturen worden gevierd en uitvergroot, ook via sociale media waarin influencers losbandige nachten verheerlijken. Jongerenorganisaties maken reclame met beelden van nachten vol muziek en vuurwerk, zelden met rustige alternatieven; dit prikkelt het verlangen om niets te missen. In de populaire Vlaamse jeugdreeksen en reality-tv–denk aan 'Love Island' en de ‘Zomerhit’-shows–wordt het lef van jongeren haast gefêteerd.
Thuis missen veel jongeren duidelijke afspraken of begeleiding. Ouders die hun kinderen met een flinke portie zakgeld op pad sturen ‘omdat ze hen vertrouwen’, hebben soms te weinig zicht op de verleidingen waar hun kinderen mee geconfronteerd worden. Ook is het niet ongewoon dat jongeren weinig financiële verantwoordelijkheid meekrijgen, waardoor het vakantiebudget er in enkele wilde nachten in één keer doorgejaagd wordt.
Tot slot is er de invloed van reclame en sociale media: promoties met ‘party package deals’, foto’s van influencers die op hun Instagram de mooiste momenten (zonder hun kater) posten, versterken het beeld dat vakantie gelijkstaat aan losbandigheid en roekeloosheid. Dit is een sneeuwbaleffect: jongeren spiegelen zich aan elkaar en aan een onrealistisch ideaalbeeld.
Gevolgen van onverantwoord gedrag tijdens vakantie
De tol van dergelijke vakanties is hoog, vooral voor de jongeren zelf. Jaar na jaar zijn er verontrustende rapporten van ziekenhuizen waar men jongeren met alcoholvergiftiging of drugsintoxicatie binnendraagt. De gevolgen gaan verder dan een paar dagen hoofdpijn: SOA’s, verwondingen, afpersing en mentale problemen zijn reëel. Sommige jongeren dragen maandenlang de psychische gevolgen, ontwikkelen een verslaving of kampen met schaamte en schuld.Voor medetoeristen en de lokale bevolking zijn de gevolgen even voelbaar: lawaaihinder, rommel op stranden, beschadigd straatmeubilair, en geweld zorgen voor een negatief vakantiegevoel. In plaatsen als Blankenberge komt het meermaals tot relletjes waarbij politie-inzet vereist is. Dit schaadt ook het imago van de toeristische sector: wie wil zijn gezinsvakantie doorbrengen tussen dronken jongeren op een overvol strand?
De gastlanden worden geconfronteerd met hoge kosten voor extra politie-inzet, spoeddiensten, en soms juridische procedures tegen Belgische jongeren. Ook financieel voelen ouders de impact: boetes, dokterskosten, en zelfs terugreis na incidenten lopen snel op. Voor gezinnen is er het blijvend gevoel van onbehagen en zorgen – men vraagt zich af waar het fout ging.
Mogelijke oplossingen en preventieve maatregelen
Voorkomen is altijd beter dan genezen. In Vlaanderen zijn er al enkele initiatieven die op scholen rondtrekken met voorlichting over de risico’s van drank, drugs, en seksueel gedrag — denk aan organisaties als Sensoa. Toch blijft het vaak bij een eenmalige info-avond. Er is nood aan structurele programma’s die jongeren wapenen met praktische kennis en vaardigheden zoals zelfbeheersing, ‘nee zeggen’ en risico’s inschatten.Ouders moeten hun rol opnemen: tijdig en open over vakantieafspraken praten, duidelijke grenzen stellen over geld en gedrag, én nazorg bieden achteraf. Samen een budget beheren of afspraken maken over wanneer en hoe er contact is, helpt om controle te bewaren zonder het gevoel van vrijheid volledig weg te nemen.
Het onderwijs kan meer doen door, naast bestaande lessen rond burgerschap, speciale aandacht te geven aan de gevaren van jongerenvakanties. Workshops, rollenspelen en peer-to-peer coaching, waarbij oudere studenten hun ervaringen delen, kunnen jongeren wapenen tegen groepsdruk. Ook jeugd- en sportverenigingen — zeer invloedrijk in Vlaanderen — kunnen alternatieven aanbieden, zoals avontuurlijke, sportieve reizen of vrijwilligerswerk, waardoor jongeren samen plezier beleven zonder de excessen.
Reisorganisaties moeten niet alleen winst nastreven maar ook verantwoordelijkheid tonen. Strengere regels rond het aanbieden van alcohol, meer toezicht tijdens feesten, en samenwerking met lokale hulpdiensten zijn noodzakelijk. Overheden kunnen hier op sturen via beleid, handhaving én campagnes met echte getuigenissen van jongeren die vertellen wat er mis liep.
Jongeren zelf hebben uiteraard een sleutelrol: zelfreflectie, het aangeven van grenzen en elkaar aanspreken op gedrag. Door positieve voorbeelden te tonen op sociale media, kunnen ze tegengewicht bieden aan het losbandige vakantiebeeld.
Conclusie
Onverantwoordelijk gedrag van jongeren op vakantie is een complex probleem met diepgewortelde oorzaken. Het draait om meer dan alleen de voorliefde voor feesten: het is een zoektocht naar vrijheid, identiteit en avontuur, in een samenleving die hen langs alle kanten uitdaagt tot grenzen verleggen. De gevolgen zijn soms niet te overzien — voor de jongeren zelf, hun familie, andere reizigers en de maatschappij. Toch hoeft dit geen voldongen feit te zijn: door preventie, open dialoog en het tonen van alternatieven, kan deze trend gekeerd worden. Dit vereist inzet van alle betrokkenen: jongeren, ouders, scholen, organisaties en de maatschappij als geheel. Zo bouwen we samen aan vakanties die veilig én onvergetelijk zijn, zonder dat roekeloosheid het einddoel hoeft te zijn.Aanvullende tips voor een veiligere jongerenvakantie
- Maak een realistisch budget en neem enkel het nodige cash geld mee; zo beperk je de verleiding. - Ga uit in groep en zorg ervoor dat je elkaar niet uit het oog verliest — buddy-systemen werken. - Laat altijd iemand (ouder, vriend) weten waar je verblijft en je gepland programma. - Wees niet te trots om hulp te zoeken bij lokale diensten als het uit de hand loopt. - Kies bewust voor vakantieformules en activiteiten waar nadruk ligt op samen beleven, in plaats van excessief feesten.Een zomer vol plezier hoeft niet automatisch een zomer met spijt te worden!
Beoordeel:
Log in om het werk te beoordelen.
Inloggen